Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
Dikkatinizde Dağınıklık ve Odaklanma Sorunu mu Yaşıyorsunuz?
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tedavisinde Güvenli ve Bütüncül Yaklaşım
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir?
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); dikkat süresinde kısalık, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ile karakterize edilen, genellikle çocukluk çağında başlayan ancak ergenlik ve yetişkinlikte de devam edebilen nörogelişimsel bir ruhsal bozukluktur. DEHB, bireyin akademik başarısını, iş yaşamını, sosyal ilişkilerini ve günlük işlevselliğini önemli ölçüde etkileyebilir.
DEHB yalnızca “yerinde duramama” ya da “dalgınlık” ile sınırlı değildir. Dikkatini sürdürmekte zorlanma, planlama ve organizasyon becerilerinde güçlük, ani kararlar alma ve sabırsızlık gibi belirtiler de bu bozukluğun temel özellikleri arasında yer alır.
DEHB
Sizi Tanımlamaz
DEHB irade eksikliği
değildir.
Doğru değerlendirme ve kişiye özel
yaklaşımlarla belirtiler kontrol
altına alınabilir.
Yalnız değilsiniz.
“DEHB bir engel değil,
doğru destekle potansiyele
dönüşebilen bir farklılıktır.”
DEHB Tedavisinde Neden
Uzm. Dr. Sümeyra Yılmaz?
Psikiyatrist
Psikiyatrist Uzm. Dr. Sümeyra Yılmaz, tıp eğitimini İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde tamamlamış; psikiyatri uzmanlık eğitimini Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı’nda almıştır. Mesleki pratiğinde özellikle alkol ve madde bağımlılığı, duygudurum bozuklukları, anksiyete bozuklukları ve kronik psikiyatrik hastalıklar alanlarında yoğun klinik deneyime sahiptir. Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi’nde görev yaptığı süre boyunca, psikiyatri kliniğinin yanı sıra AMATEM ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezi (TRSM) birimlerinde aktif olarak çalışmış; bağımlılık tedavisi ve ağır ruhsal hastalıkların uzun dönem takibi konusunda kapsamlı deneyim kazanmıştır. Tedavide; bilimsel temelli ilaç tedavisi ve psikoterapi yöntemlerini birlikte ele alan bütüncül bir yaklaşım izleyen Dr. Sümeyra Yılmaz, her hastaya özel, sürdürülebilir ve etik bir tedavi süreci sunmayı amaçlamaktadır.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu DEHB doğru yaklaşımla kontrol altına alınabilir.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), kişinin dikkatini sürdürmekte zorlanması, dürtüsellik ve zaman zaman aşırı hareketlilikle seyreden nörogelişimsel bir durumdur.
DEHB çocuklukta başlayabilir ve yetişkinlikte de devam edebilir. Günlük yaşamı, akademik başarıyı ve sosyal ilişkileri etkileyebilir.DEHB, kişinin isteği ya da kontrolsüzlüğüyle ilgili değildir. Doğru değerlendirme ve kişiye özel yaklaşımla yönetilebilir. Tedavi sürecinde psikoeğitim, psikoterapi, gerekli durumlarda ilaç tedavisi ve düzenli takip önemli bir yer tutar.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Belirtileri Nelerdir?
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukluk çağında başlayan ve erişkinlikte de devam edebilen, bireyin dikkatini sürdürme, dürtülerini kontrol etme ve hareketlerini düzenleme becerilerini etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve üç ana başlık altında değerlendirilir.
Dikkat Eksikliği Belirtileri
Bu belirtiler, özellikle zihinsel odaklanma gerektiren durumlarda belirgindir:
- Detaylara dikkat etmekte zorlanma, sık hata yapma
- Uzun süre dikkatini bir işe vermekte güçlük
- Dinliyormuş gibi görünmesine rağmen söylenenleri kaçırma
- Verilen yönergeleri tamamlayamama
- Planlama ve organizasyon güçlüğü
- Günlük işleri sık sık unutma
- Eşyalarını kaybetme
- Dış uyaranlarla kolayca dikkatin dağılması
Hiperaktivite Belirtileri
Aşırı hareketlilik ve yerinde duramama ile kendini gösterir:
- Oturduğu yerde kıpırdanma, elleri ayakları sürekli hareket ettirme
- Uzun süre oturması gereken ortamlarda zorlanma
- Sürekli hareket halinde olma hissi
- Sessizce oyun oynamakta zorlanma
- Aşırı konuşma
Dürtüsellik Belirtileri
Düşünmeden hareket etme eğilimi ön plandadır:
- Sırasını beklemekte zorlanma
- Sorular tamamlanmadan cevap verme
- Başkalarının sözünü kesm
- Sabırsızlık
- Ani kararlar alma
Çocuklarda DEHB Belirtileri
- Derslerde dikkat dağınıklığı
- Ödevleri tamamlayamama
- Kurallara uymakta zorlanma
- Akademik başarının potansiyelin altında olması
- Akran ilişkilerinde sorunlar
Erişkinlerde DEHB Belirtileri
- İşleri erteleme ve tamamlayamama
- Zaman yönetimi sorunları
- Sık iş değiştirme
- Unutkanlık
- Duygusal dalgalanmalar ve sabırsızlık
DEHB Türleri Nelerdir?
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) her bireyde aynı şekilde ortaya çıkmaz. Belirtilerin baskınlığına göre DEHB, üç ana türe ayrılır. Bu sınıflandırma, tanı sürecinin doğru yapılması ve uygun tedavi planının oluşturulması açısından büyük önem taşır.
Dikkat Eksikliğinin Baskın Olduğu DEHB Türü
Bu DEHB türünde hiperaktivite belirtileri ön planda değildir. Kişi genellikle sakin ve sessiz görünür ancak dikkatle ilgili belirgin sorunlar yaşar. Bu nedenle özellikle çocuklarda ve kızlarda geç fark edilebilir.
Sık görülen belirtiler:
- Dikkatini uzun süre sürdürememe
- Detayları gözden kaçırma
- Unutkanlık ve dalgınlık
- Verilen yönergeleri takip etmekte zorlanma
- Planlama ve organizasyon güçlüğü
Bu tip DEHB, okul başarısında düşüşe ve günlük işlerin aksamasına yol açabilir.
Hiperaktivite ve Dürtüselliğin Baskın Olduğu DEHB Türü
Bu türde hareketlilik ve dürtü kontrolü sorunları ön plandadır. Kişi yerinde durmakta zorlanır ve düşünmeden hareket edebilir. Özellikle erken çocukluk döneminde daha belirgin şekilde görülür.
Sık görülen belirtiler:
- Sürekli hareket halinde olma
- Yerinde oturamama
- Aşırı konuşma
- Sırasını bekleyememe
- Başkalarının sözünü kesme
Bu belirtiler sosyal ilişkilerde ve okul ortamında uyum sorunlarına neden olabilir.
Bileşik (Kombine) Tip DEHB
Bileşik tip DEHB, dikkat eksikliği ile hiperaktivite-dürtüsellik belirtilerinin birlikte görüldüğü en yaygın DEHB türüdür. Hem odaklanma sorunları hem de aşırı hareketlilik bir arada bulunur.
Sık görülen belirtiler:
- Dikkatini toplamakta ve sürdürmekte zorlanma
- Aşırı hareketlilik
- Sabırsızlık ve ani tepkiler
- Akademik ve sosyal alanlarda belirgin zorlanma
Bu tip DEHB, genellikle daha erken yaşta fark edilir ve kapsamlı bir tedavi yaklaşımı gerektirir.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tedavisi Nasıl Yapılır?
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), doğru tanı ve kişiye özel planlanan tedavi yöntemleriyle etkin şekilde yönetilebilen bir ruhsal bozukluktur. DEHB tedavisinde amaç; dikkat süresini artırmak, dürtüselliği ve hiperaktiviteyi azaltmak, bireyin akademik, sosyal ve mesleki işlevselliğini güçlendirmektir.
DEHB tedavisi, genellikle çok yönlü bir yaklaşım gerektirir ve bireyin yaşı, belirtilerin şiddeti ve yaşam koşullarına göre planlanır.
Psikiyatrik Değerlendirme ve Tanı
DEHB tedavisine başlamadan önce ayrıntılı bir psikiyatrik değerlendirme yapılır. Bu süreçte:
- Klinik görüşme
- Davranış gözlemleri
- Standart değerlendirme ölçekleri
- Gerekirse aile ve öğretmen görüşleri
kullanılır. Doğru tanı, tedavinin başarısı için en önemli adımdır.
İlaç Tedavisi
İlaç tedavisi, DEHB’nin temel belirtilerinin kontrol altına alınmasında etkili bir yöntemdir. Psikiyatri uzmanı tarafından uygun görülen ilaçlar:
- Dikkat süresinin artmasına
- Hiperaktivitenin azalmasına
- Dürtü kontrolünün güçlenmesine
yardımcı olabilir.
İlaç seçimi ve dozu, bireyin yaşına ve ihtiyaçlarına göre kişiye özel olarak düzenlenir. Düzenli hekim kontrolü büyük önem taşır.
Psikoterapi ve Davranışsal Müdahaleler
DEHB tedavisinde psikoterapi önemli bir tamamlayıcı yaklaşımdır. Özellikle:
- Bilişsel davranışçı terapi
- Davranış düzenleme çalışmaları
- Dürtü kontrolü ve zaman yönetimi becerileri
üzerinde çalışılır. Bu yöntemler, bireyin günlük yaşamda daha işlevsel olmasına katkı sağlar.
Aile Danışmanlığı ve Ebeveyn Eğitimi
Çocuk ve ergenlerde DEHB tedavisinin önemli bir parçası da aile desteğidir. Ailelere:
- DEHB hakkında doğru bilgi verilmesi
- Tutarlı disiplin yöntemleri
- Olumlu davranış pekiştirme teknikleri
öğretilir. Bu sayede tedavinin kalıcılığı artar.
Eğitim ve Okul Destekleri
Okul çağındaki çocuklar için:
- Öğretmen iş birliği
- Bireyselleştirilmiş eğitim düzenlemeleri
- Dikkati destekleyen öğrenme ortamları
tedavinin önemli bir parçasıdır.
Yetişkinlerde DEHB Tedavisi
Yetişkinlerde DEHB tedavisi; iş yaşamı, zaman yönetimi ve ilişkiler üzerine odaklanır. Psikoterapi ile:
- Planlama becerileri
- Stres yönetimi
- Dikkat ve odaklanma stratejileri
geliştirilir. Gerektiğinde ilaç tedavisi de uygulanabilir
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
İstanbul Anadolu Yakası Psikiyatrik Destek ve Terapi Bölgeleri
Ataşehir Merkezli Psikiyatrik Destek ve Psikoterapi Hizmetleri – Anadolu Yakası Hizmet Alanı
Ruh sağlığı, bireyin yaşam kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Duygusal, zihinsel ve davranışsal alanlarda yaşanan zorluklar; günlük yaşamı, sosyal ilişkileri ve mesleki işlevselliği doğrudan etkileyebilir. Psikiyatrik destek ve psikoterapi hizmetleri, bu zorlukların bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmasını ve bireyin ihtiyaçlarına uygun bir destek sürecinin planlanmasını amaçlar.
Ataşehir’de konumlanan psikiyatrik destek hizmetleri, İstanbul Anadolu Yakası’nın farklı ilçelerinden ulaşım sağlayan bireyler için yapılandırılmıştır. Merkezi konumu sayesinde Ataşehir; Kadıköy, Maltepe, Üsküdar ve Ümraniye başta olmak üzere çevre ilçelerden gelen danışanlar için kolay erişilebilir bir psikiyatrik destek noktası sunmaktadır.
Psikiyatrik Değerlendirme ve Klinik Yaklaşım
Psikiyatrik değerlendirme süreci, bireyin yaşadığı ruhsal belirtilerin ayrıntılı biçimde ele alındığı, çok yönlü bir klinik süreçtir. Bu değerlendirme yalnızca mevcut şikâyetleri değil; belirtilerin süresini, şiddetini, günlük yaşama etkilerini ve bireyin geçmiş ruhsal deneyimlerini de kapsar. Amaç, ruhsal durumu bütüncül bir bakış açısıyla anlamak ve uygun destek planını oluşturmaktır.
Ataşehir merkezli psikiyatrist desteği kapsamında yapılan değerlendirmeler, bilimsel temellere dayalı olarak yürütülür. Her bireyin yaşam öyküsü ve ruhsal süreci farklı olduğundan, değerlendirme ve takip süreçleri kişiye özgü olarak planlanır.
Uzm. Dr. Sümeyra Yılmaz, 15 yılı aşkın mesleki deneyimiyle, psikiyatrik destek sürecinde bilimsel ve etik değerleri merkeze alan bir yaklaşım benimsemektedir. Her danışanın hikâyesini ayrı ayrı ele alarak, psikiyatrik değerlendirme ve takip süreçlerini bireye özgü bir çerçevede yürütmeyi amaçlamaktadır.
Psikoterapi Hizmetleri
Psikoterapi, bireyin düşünce, duygu ve davranış örüntülerini fark etmesine ve daha sağlıklı baş etme becerileri geliştirmesine yardımcı olan bir destek sürecidir. Ataşehir’de sunulan psikoterapi hizmetleri, bireyin ihtiyaçlarına göre planlanmakta ve düzenli takiplerle sürdürülmektedir.
Bu kapsamda uygulanan başlıca terapi yöntemleri şunlardır:
Psikoterapi
Bireyin yaşadığı duygusal zorlukların, içsel çatışmaların ve yaşam deneyimlerinin ele alındığı destekleyici bir süreçtir.
Bilişsel Davranışçı Terapi
Düşünceler, duygular ve davranışlar arasındaki ilişkiye odaklanır. İşlevsel olmayan düşünce kalıplarının fark edilmesi ve daha sağlıklı düşünce biçimlerinin geliştirilmesini amaçlar.
Yetişkin Psikoterapisi
Yetişkin bireylerin yaşam dönemlerine bağlı olarak karşılaştıkları duygusal, ilişkisel ve ruhsal zorlukların ele alındığı terapi sürecidir.
Şema Terapi
Erken dönem yaşantılardan kaynaklanan kalıcı duygu ve düşünce örüntülerinin ele alındığı, derinlemesine bir terapi yaklaşımıdır.
Psikoterapi süreçleri, gerekli görüldüğünde psikiyatrik değerlendirme ve düzenli klinik takip ile birlikte yürütülerek bütüncül bir destek sunar.
Psikolojik Rahatsızlıklar ve Klinik Alanlar
Ataşehir merkezli psikiyatrik destek hizmetleri, farklı psikolojik rahatsızlıklar ve klinik durumlar için yapılandırılmıştır. Her psikolojik rahatsızlık, bireyin yaşamını farklı biçimlerde etkileyebilir ve kendine özgü değerlendirme süreçleri gerektirir.
Bu kapsamda ele alınan başlıca psikolojik rahatsızlıklar şunlardır:
Depresyon ve Majör Depresif Bozukluk
Uzun süreli mutsuzluk, isteksizlik, enerji kaybı ve günlük aktivitelerden zevk alamama gibi belirtilerle seyredebilir. Majör depresif bozuklukta bu belirtiler daha yoğun ve süreklidir.
Bipolar Bozukluk
Duygudurumda dönemsel değişimlerle seyreden bipolar bozukluk, depresif ve taşkın dönemlerin görülebildiği bir ruhsal durumdur ve düzenli takip gerektirir.
Panik Atak
Ani başlayan yoğun kaygı, çarpıntı, nefes darlığı ve kontrol kaybı hissi ile ortaya çıkabilir. Günlük yaşamda kaçınma davranışlarına yol açabilir.
Sosyal Fobi
Sosyal ortamlarda yoğun kaygı ve değerlendirilme korkusu ile kendini gösterir. Sosyal işlevselliği etkileyebilir.
Şizofreni ve Atipik Psikoz
Algı, düşünce ve davranışlarda bozulmalarla seyreden bu klinik tablolar, uzun süreli psikiyatrik takip gerektiren durumlar arasında yer alır.
Demans
Bilişsel işlevlerde ilerleyici kayıplarla seyreden demans, bireyin günlük yaşam becerilerini etkileyebilir ve klinik izlem gerektirir.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
Dikkat dağınıklığı, dürtüsellik ve odaklanma güçlüğü ile kendini gösterebilir. Yetişkinlik döneminde de devam edebilir.
Alkol Bağımlılığı ve İlişkili Sorunlar
Alkol kullanımına bağlı gelişen psikolojik, sosyal ve işlevsel sorunlar çok yönlü değerlendirme gerektirir.
Anadolu Yakası Hizmet Alanı
Ataşehir merkezli psikiyatrik destek hizmetleri, yalnızca Ataşehir ile sınırlı değildir. Merkezi konumu sayesinde Kadıköy, Maltepe, Üsküdar ve Ümraniye ilçelerinden gelen bireyler için de düzenli ve sürdürülebilir bir destek süreci sunulmaktadır.
Anadolu Yakası genelinde psikiyatrik destek arayan bireyler, yaşadıkları ilçeden bağımsız olarak bilimsel temellere dayalı psikiyatrik değerlendirme ve psikoterapi yaklaşımlarından faydalanabilmektedir.
Psikiyatrik Destekte Amaç ve Yaklaşım
Psikiyatrik destek ve psikoterapi süreçlerinin temel amacı; bireyin ruhsal dengesini desteklemek, yaşam kalitesini artırmak ve uzun vadeli iyilik halini güçlendirmektir.
Uzm. Dr. Sümeyra Yılmaz, “Ruh sağlığınız için buradayım” yaklaşımıyla, danışanlarının zorlandıkları dönemlerde profesyonel destek alabilecekleri güvenli bir alan sunmayı hedefler. Bilimsel bilgi ve klinik deneyim ışığında yürütülen bu süreç, bireyin iyileşme yolculuğuna eşlik etmeyi amaçlar.
