Yalnızlık hissi ve sosyal kopuklukta destek arama

Yalnızlık hissi, kişinin sahip olduğu ilişkiler ile ihtiyaç duyduğu yakınlık, anlaşılma veya destek arasında bir eksiklik hissetmesiyle ilgili bir deneyimdir.

Özet: Tek başına yaşamak, az sayıda arkadaşa sahip olmak ve yalnız hissetmek aynı şey değildir. Kalabalık içinde de yalnızlık yaşanabilir. Bu his günlük yaşamı, ruhsal durumu veya ilişki kurma isteğini belirgin biçimde etkiliyorsa destek aranabilir. Görüşmede yalnız insan sayısı değil, ilişkilerin niteliği ve bağlantıyı zorlaştıran koşullar konuşulur.

Yalnızlık hissi yetişkin psikoterapisi görüşmesinde ele alınabilecek bir yaşam deneyimidir. Başkalarınca değerlendirilme kaygısının öne çıktığı sosyal fobi ile aynı anlamda kullanılmaz.

Yalnız hissetmek ile tek başına olmak neden farklıdır?

Tek başına olmak kişinin bulunduğu koşulu, yalnızlık ise yaşadığı bağlantı eksikliğini anlatabilir. Kendi seçimiyle yalnız zaman geçirmek herkes için zorlayıcı değildir. Buna karşılık insanlarla sık görüşen biri de anlaşılmadığını hissedebilir. Değerlendirmede çevrede kaç kişi olduğundan çok kişinin ilişkilerini nasıl deneyimlediği ve neye ihtiyaç duyduğu önemlidir.

Bu ayrım, yalnızlık hissinin dışarıdan kolayca anlaşılmayabileceğini gösterir. Bir kişinin ailesiyle yaşaması veya işte sürekli insanlarla konuşması, duygusal olarak desteklendiğini kanıtlamaz. Aynı şekilde tek başına yaşayan birinin mutlaka yardıma ihtiyaç duyduğu varsayılamaz. Kişinin kendi anlatısına yer verilmelidir.

CDC sosyal bağlantı bilgileri ilişkilerin sayısının yanı sıra niteliğini ve sağladığı desteği de ele alır. Buradaki rehberin amacı herkese daha geniş bir çevre kurma görevi vermek değildir. Kişinin hangi tür bağlantıyı eksik hissettiğini konuşabilmesini sağlamaktır.

Yalnızlık hissi hangi durumlarda yardım arama konusu olabilir?

Yalnızlık hissi yaşamı belirgin biçimde etkiliyor, yoğun sıkıntı yaratıyor veya kişinin günlük ihtiyaçlarını sürdürmesini zorlaştırıyorsa destek istenebilir. Başvuru için çevresinde hiç kimse kalmış olması gerekmez. Uyku, isteklilik, çalışma ve ilişkilerdeki değişiklikler görüşmede paylaşılabilir. Bu bilgiler tek başına tanı oluşturmaz, kişinin ihtiyaçlarını anlamaya yardımcı olur.

Kişi bazen yalnızlığını önemsiz bir sorun gibi görerek başka yakınmalarını anlatır. Ancak anlaşılmama veya bağlantı kuramama hissi başlı başına konuşulabilir. Bunun utanılacak bir eksiklik olduğu varsayılmamalıdır. İnsanlarla ilişki kurma olanakları yaşam koşullarına göre değişebilir.

NHS yalnızlık rehberi yalnızlıkla birlikte stres, kaygı veya çökkünlükle baş etmekte zorlanıldığında yardım aranabileceğini açıklar. Kişi kendisinde belirli bir hastalık bulunduğunu göstermeden de yaşadığı güçlüğü paylaşabilir.

İlişki kurmayı zorlaştıran koşullar neden ayrıca konuşulur?

Yalnızlık yalnız kişinin ne kadar çaba gösterdiğiyle açıklanamaz. Sağlık sorunları, bakım sorumlulukları, çalışma saatleri, taşınma veya erişim güçlükleri ilişki kurmayı etkileyebilir. Bu koşullar görüşmede görünür hale getirilmelidir. Ruhsal destek, gerçek yaşam engellerini yok sayarak kişiye daha sosyal olma görevi vermek değildir. Uygulanabilir seçenekler kişisel koşullarla birlikte düşünülür.

Kişinin istediği halde bir etkinliğe ulaşamaması ile katılmak istememesi farklı durumlardır. Ulaşım, hareketlilik, zaman veya maddi koşullar bu farkı açıklayabilir. Bunların ruhsal görüşmede söylenmesi uygundur. Bütün engellerin bir düşünce değişikliğiyle aşılabileceği varsayılmaz.

Yalnızlık hissi sosyal kaygı veya depresyonla aynı mıdır?

Yalnızlık bir deneyimdir ve tek başına sosyal kaygı ya da depresyon tanısı değildir. Bu durumlar birlikte bulunabilir veya farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Hekim kişinin duygularını, kaçındığı durumları, yaşam koşullarını ve sağlık öyküsünü birlikte değerlendirir. İnternetteki belirtileri eşleştirerek karar vermek yerine yaşanan güçlüğü kendi sözcükleriyle anlatmak uygundur.

İnsanlarla birlikte olmak istemek ama yargılanmaktan korkmak ile ilişkide anlam bulamamak aynı anlatı değildir. Kişi her ikisini de yaşayabilir. Görüşmede bu ayrıntıların ele alınması, ihtiyacın daha doğru anlaşılmasını sağlar. Bir sözcükle açıklamakta zorlanmak değerlendirmeye engel değildir.

Yoğun umutsuzlukla birlikte kendine veya başkasına zarar verme yönünde acil tehlike varsa ya da kişi güvenliğini koruyamıyorsa 112 aranmalıdır. Güvenli olduğu ölçüde güvenilen birinin eşliği sağlanır. Acil güvenlik ihtiyacı, yalnızlığın anlaşılır bir yaşam deneyimi olduğu gerekçesiyle ertelenmez.

Yakınlar yalnız hisseden kişiye nasıl yaklaşabilir?

Yakınlar kişinin çevresinde zaten insanlar bulunduğunu hatırlatarak duygusunu geçersiz kılmak yerine neyi eksik hissettiğini dinleyebilir. Destek teklifinin biçimi kişiyle konuşulabilir. Her daveti kabul etmesini beklemek veya onu hazırlıksız biçimde kalabalık ortama götürmek gerekli değildir. İlişkinin niteliği, temasın sayısı kadar önemli olabilir.

Kişi bir görüşmeyi reddettiğinde bunun bütün ilişkiyi reddetmek olduğu varsayılmaz. Zaman, enerji veya güvenle ilgili başka bir güçlük olabilir. Uygun bir başka zaman veya iletişim biçimi sorulabilir. Ancak yakınların sınırsız ulaşılabilir olma sözü vermesi de gerekli değildir. Karşılıklı sınırlar açıkça konuşulabilir.

• Duyguyu dışarıdan görülen sosyal çevreyle karşılaştırmadan dinleyin.
• Kişinin tercih ettiği iletişim biçimini ve uygun zamanı sorun.
• Birlikte yapılabilecek gerçekçi bir etkinliği teklif edin.
• Yanıt alamadığınızda baskı veya suçlama yerine sınırları konuşun.
• Belirgin ruhsal zorlanmada profesyonel destek aramasına eşlik etmeyi önerin.

Görüşmeye hazırlanırken hangi bilgiler yardımcı olur?

Kişi yalnızlığı en çok hangi zamanlarda hissettiğini, ilişkilerde neyi eksik bulduğunu ve günlük yaşamda nelerin değiştiğini anlatabilir. Sosyal çevresinin ayrıntılı listesini çıkarması gerekmez. Destek aramayı zorlaştıran utanç veya yargılanma kaygısı da paylaşılabilir. Görüşme, kişinin ihtiyaçlarını ve uygun destek yolunu birlikte değerlendirmek için kullanılabilir.

Taşınma, kayıp, iş değişikliği veya sağlık sorunu gibi dönüm noktaları varsa bunlardan söz edilebilir. Ancak mutlaka tek bir başlangıç olayı bulmak gerekmez. Bazı değişiklikler yavaş fark edilir. Hekim kişinin önceki dönemlerini ve mevcut koşullarını sorarak anlatıyı netleştirebilir.

NIMH görüşme rehberi soruları önceden düşünmeyi ve yaşam değişikliklerini paylaşmayı destekler. Kişi görüşmeden ne beklediğini bilmiyorsa bunu da söyleyebilir. İlk adımın amacı her sorunu çözmek veya hemen geniş bir sosyal çevre oluşturmak değildir.

Yalnızlık hissi hakkında sık sorulan sorular

Ailemle yaşarken yalnız hissetmem mümkün mü?

Evet. Aynı evde yaşamak veya sık görüşmek, kişinin her zaman anlaşıldığını ve desteklendiğini hissetmesini sağlamayabilir. Yalnızlık hissi ilişkilerin niteliğiyle de ilgilidir. Bu deneyim günlük yaşamınızı zorluyorsa görüşmede paylaşabilirsiniz. Duygunuzu anlatmak için çevrenizde hiç kimse olmadığını göstermeniz veya ilişkilerinizi bütünüyle kötü olarak tanımlamanız gerekmez.

Az arkadaşım olması bir ruhsal sorun olduğunu gösterir mi?

Tek başına göstermez. İnsanların ilişki tercihleri ve ihtiyaçları farklıdır. Önemli olan sizin mevcut bağlantılarınızı nasıl deneyimlediğiniz ve bundan dolayı zorlanıp zorlanmadığınızdır. Görüşmede ilişki sayısı üzerinden tanı konulmaz. İstediğiniz bağlantıları kurmayı zorlaştıran koşullar veya eşlik eden ruhsal yakınmalar varsa bunlar birlikte değerlendirilebilir.

Destek almadan önce daha sosyal olmayı başarmalı mıyım?

Hayır. Yardım istemek için önce belirli sayıda etkinliğe katılmak veya arkadaş edinmek zorunda değilsiniz. İlişki kurmayı zorlaştıran duygular ve pratik koşullar değerlendirmede konuşulabilir. Görüşmeye hazırlığın amacı bir sosyal başarı göstermek değil, ihtiyaçlarınızı ve yaşadığınız güçlükleri anlaşılır biçimde paylaşabilmektir. Uygun adımlar kişisel koşullarla birlikte ele alınır.

Başvuru bilgileri iletişim sayfasında bulunur.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Yakınmalarınız için bir hekime başvurun.