Yetişkinlerde DEHB ve ilişkiler: iletişim ve sorumluluk paylaşımı

DEHB belirtileri bazı yetişkinlerin günlük sorumluluklarını ve yakınlarıyla iletişimini etkileyebilir. Unutulan bir iş, konuşmanın bölünmesi veya plan değişikliği ilişkide farklı anlamlara çekilebilir. Yine de her anlaşmazlığı DEHB ile açıklamak doğru değildir. Bu yazı tanı koymak için değil, günlük güçlüklerin ve ihtiyaçların nasıl konuşulabileceğini açıklamak için hazırlanmıştır. Yetişkinlerde DEHB ana rehberi değerlendirme sürecini ayrıca ele alır.

Davranış, niyet ve günlük etkiyi ayırmak

Bir sorumluluğun unutulması karşı tarafta önemsenmediği hissini oluşturabilir; unutkanlığı yaşayan kişi ise eleştirildiğini düşünebilir. NHS yetişkin DEHB rehberi yakın ilişkilerde yaşanabilen güçlükleri de değerlendirme alanları arasında ele alır. Bu durum her çiftte veya ailede aynı biçimde yaşanmaz.

Konuşurken kişinin niyetini tahmin etmek yerine görülen durumu ve etkisini ayırmak yardımcı bir çerçeve olabilir. Aşağıdakiler gerçek danışan anlatıları değil, gündelik iletişimi somutlaştıran kurgusal ifade örnekleridir:

Bu örnekler bir terapi tekniği veya sonuç garantisi değildir. İlişkideki ihtiyaçların birbirinden farklı olabileceğini görünür kılmayı amaçlar.

Sorumluluk paylaşımı nasıl konuşulabilir?

Bir kişinin her işi hatırlatan, kontrol eden ve tamamlayan rolüne yerleşmesi yük oluşturabilir. Yardım ile bütün sorumluluğu üstlenmek aynı şey değildir. Ortak bir iş için kimin hangi adımı yapacağının ve değişiklik olduğunda nasıl haber verileceğinin konuşulması mümkündür.

Örneğin yalnız “ev işleri paylaşılsın” demek yerine alışveriş listesini hazırlama, alışverişi yapma ve eksikleri bildirme ayrı görevler olarak ele alınabilir. Böylece hangi aşamada güçlük yaşandığı daha anlaşılır olur. Görevleri kaydetmek tercih edilirse kullanılan araç herkesin erişebildiği ve üzerinde uzlaştığı bir araç olmalıdır.

Bir düzenleme çalışmadığında bunu kişinin ilgisizliğinin kanıtı saymadan önce neden uygulanamadığı konuşulabilir. Buna karşılık tanı, karşı tarafın yorgunluğunu veya sınırlarını yok sayma gerekçesi değildir.

İletişim güçlüğü yalnız DEHB ile mi ilgilidir?

Hayır. Uyku, iş yükü, kaygı, ilişkinin geçmişi ve o anki koşullar da önemlidir. DEHB tanısı bulunması bütün ilişki sorunlarının açıklamasının bulunduğu anlamına gelmez. NIMH yetişkin DEHB bilgileri kişinin farklı alanlardaki işlevinin değerlendirilmesini vurgular.

Mesaiyle ilgili güçlükler eve taşınıyorsa DEHB ve iş yaşamı yazısı görev takibi açısından ayrı bir çerçeve sunar. İlişki konuşması sırasında iki farklı sorunun aynı anda çözülmeye çalışıldığını fark etmek de yararlı bir görüşme konusu olabilir.

Destek görüşmesinde neler paylaşılabilir?

Kişi yakın zamanda yaşanan bir durumu, kendi tepkisini ve günlük etkisini anlatabilir. Yakının görüşmeye katılması düşünülüyorsa kişinin isteği ve mahremiyeti gözetilmelidir. Görüşmenin amacı taraflardan birini haklı ilan etmek veya internetten bir tanı doğrulamak değildir.

• En çok tekrar eden anlaşmazlık konusu nedir?
• Hangi sorumlulukta görev paylaşımı belirsiz kalıyor?
• Taraflar hangi desteği isteyip hangi desteği istemiyor?
• Mevcut düzenin sürdürülebilmesi için hangi ihtiyaç konuşulmalı?

Bu sorular bireysel görüşmeye hazırlık içindir. Kliniğin belirli bir çift terapisi hizmeti sunduğu anlamına gelmez. Genel süreç bilgisi yetişkin psikoterapisi sayfasında bulunur.

Yakınımın unutkanlığından DEHB sonucu çıkarabilir miyim?

Hayır. Tanı, tek bir davranıştan veya bir yakının değerlendirmesinden konulmaz. Günlük güçlüğü yargılamadan konuşmak ve gerektiğinde değerlendirme önermek mümkündür.

Bir tanı, zarar verici davranışı açıklayıp haklı çıkarır mı?

Hayır. Kişinin güvenliği ve sınırları korunmalıdır. Tehdit veya şiddet, yalnız daha iyi planlama gerektiren bir anlaşmazlık olarak ele alınmaz. Acil tehlikede 112 aranmalıdır.

Görüşme bilgileri için iletişim sayfası kullanılabilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tanı ve tedavi yerine geçmez.