Yaygın anksiyete bozukluğu, farklı yaşam alanlarıyla ilgili endişenin kontrol edilmekte zorlanıldığı ve günlük yaşamı etkilediği bir ruhsal durumdur. İş, para, sağlık veya yakınların güvenliği hakkındaki düşünceler günün önemli bölümünü kaplayabilir. Ancak yoğun bir dönemden geçmek ya da geleceği düşünmek tek başına bu tanıyı göstermez. Değerlendirmede endişenin öyküsü, kişinin yaşadığı koşullar ve günlük işlev birlikte ele alınır. NIMH yaygın anksiyete rehberi.

Bu rehber yetişkinlerin sürekli endişeyi nasıl tarif edebileceğini, değerlendirmede hangi konuların konuşulduğunu ve destek sürecinden ne beklenebileceğini açıklar.

Gündelik kaygı ile yaşamı zorlaştıran endişe nasıl ayrılır?

Önemli bir görüşmeden önce kaygılanmak veya maddi bir sorunu çözmeye çalışmak anlaşılabilir bir deneyimdir. Dikkat edilen nokta yalnız endişenin konusu değildir: düşüncelerden uzaklaşmanın ne kadar zor olduğu, kaygının farklı alanlara yayılıp yayılmadığı ve günlük işleri nasıl etkilediği de önem taşır.

Bir kişi bütün işlerini yetiştiriyor görünürken bunları yapmak için çok fazla zaman ve çaba harcıyor olabilir. Başka biri karar vermeyi erteliyor veya sürekli bir yakınına danışıyor olabilir. Dışarıdan görülen başarı, kişinin zorlanmadığını kanıtlamaz. Buna karşılık bir davranışın tek başına varlığı da hastalık anlamına gelmez.

Destek istemek için işlerin tamamen aksamasını beklemek gerekmez. Görüşmeye “çok kaygılıyım” demenin yanında endişenin günün hangi bölümünü kapladığını ve hangi kararları zorlaştırdığını anlatarak başlanabilir.

Endişeye hangi güçlükler eşlik edebilir?

Sürekli gerginlik, dinlenmekte güçlük, yorgunluk, odaklanma ve uyku sorunları değerlendirmede gündeme gelebilir. Bu yakınmaların başka nedenleri de olabilir; belirtileri sayarak kendi kendine tanı konulmaz. NHS yaygın anksiyete bilgilendirmesi.

Görüşmede konuşulabilecek durumlar şöyle ayrıştırılabilir:

Günlük deneyim Anlatımı somutlaştıran soru
Bir kararı tekrar tekrar düşünmek Hangi karar erteleniyor, neyin kesinleşmesi bekleniyor?
İş bittikten sonra zihnen devam etmek Dinlenmek veya yakınlarla vakit geçirmek nasıl etkileniyor?
Endişe nedeniyle uyumakta zorlanmak Uykuya dalmak mı, uykuyu sürdürmek mi daha güç?
Sürekli bir yakına danışmak Yanıttan sonra günlük işe dönmek mümkün oluyor mu?

Bu sorular tanı testi değildir; kişinin yaşadığı güçlüğü kendi sözcükleriyle anlatmasına yardımcı olan örneklerdir. Belirsizlik ve en kötü ihtimale odaklanma yazısı kararlarla ilgili endişeyi daha ayrıntılı ele alır.

Panik, sosyal kaygı ve sağlık kaygısıyla aynı şey midir?

Kaygıyla ilgili farklı deneyimler bir kişide birlikte bulunabilse de aynı kavram değildir. Panik atak ani yoğun korku deneyimini ve değerlendirmesini; sosyal fobi başkalarınca değerlendirilme durumlarındaki kaygıyı ele alır. Yaygın anksiyetede ise farklı gündelik konulara yayılan endişe öne çıkabilir. NIMH kaygı bozuklukları açıklaması.

Hastalık ihtimali etrafında araştırma ve tekrar güvence arama baskınsa sağlık kaygısı rehberi ayrı bir okuma sağlar. Sağlık kaygısı bu yazıda yaygın anksiyetenin bir alt türü olarak kullanılmaz. Benzerlik veya farklılıklara bakarak kişinin kendisine bir tanı seçmesi beklenmez.

İlk değerlendirmede neler konuşulur?

Hekim endişenin başlangıcını, zaman içindeki değişimini, günlük yaşamı ve eşlik eden sağlık durumlarını sorabilir. Uyku, kullanılan ürünler, önceki değerlendirmeler ve o sıradaki yaşam koşulları da önemlidir. Bedensel bir yakınmanın kaygıyla birlikte bulunması, yakınmanın yalnız psikolojik olduğu anlamına gelmez.

Önceden kısa not almak isteyen kişi en çok zorlandığı iki yaşam alanını seçebilir. Örneğin bir iş kararının ertelenmesi ile aileden haber alamadığında yaşadığı güçlüğü ayrı ayrı anlatabilir. Bu, öyküsünü eksiksiz kanıtlama yükümlülüğü değildir. Belge veya düzenli kayıt olmadan da değerlendirme istenebilir.

Hekime yöneltilebilecek sorular arasında “Önerdiğiniz yaklaşım hangi güçlüğü ele alıyor?”, “Takipte hangi değişiklikleri paylaşmalıyım?” ve “Anlamadığım bir noktayı tekrar konuşabilir miyiz?” bulunur.

Destek ve takip nasıl planlanır?

Psikoterapi, ilaç tedavisi veya bunların birlikte değerlendirilmesi kişinin gereksinimlerine, tercihlerine ve sağlık durumuna göre ele alınabilir. Bilişsel davranışçı terapi bu değerlendirmede görüşülebilen yöntemlerden biridir; uygunluk kararı yalnız bir internet yazısından verilmez. NIMH tedavi çerçevesi.

İlerleme yalnız bir gün daha az kaygılanmakla ölçülmez. Kişinin günlük kararlarına, işlerine ve ilişkilerine nasıl katılabildiği de görüşmelerde konuşulabilir. Hedefler birlikte belirlenir; herkese aynı süre veya sonuç sözü verilmez. İletişim sayfasında başvuru bilgileri yer alır.

Sık sorulan sorular

Sürekli endişeleniyorsam kesin YAB mı vardır?

Hayır. Yaşanan koşullar, başka ruhsal veya bedensel durumlar ve endişenin öyküsü birlikte değerlendirilir. Bir yazıdaki örneklere benzemek tanı için yeterli değildir.

Sorunun nedenini bilmiyorsam görüşmeye gidebilir miyim?

Evet. Görüşmenin bir amacı da hangi etkenlerin birlikte rol oynayabileceğini anlamaktır. Kesin bir açıklama bulmak başvurunun ön koşulu değildir.

Yakınım görüşmeye eşlik edebilir mi?

Kişinin isteği ve görüşmenin düzeni doğrultusunda bu konu hekimle konuşulabilir. Yakının katkısı kişinin kendi anlatımının yerine geçmez.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tanı ve tedavi yerine geçmez.